سلامت


2 دقیقه پیش

نشانه ها و عوارض کمبود ویتامین‌ها در بدن

ویتامین‌ها نقش مهمی‌ را در بدن انسان ایفا می‌کنند. به‌نحوی‌که کمبود ویتامین‌ (حتی یکی از آن‌ها) می‌تواند برای هر فردی مشکلات اساسی را به وجود آورد. گجت نیوز - معین ...
2 دقیقه پیش

چرا پشه ها بعضی ها را بیشتر نیش می‌زنند؟

فصل گرما و گزیده شدن توسط پشه ها فرا رسیده، دوست دارید بدانید پشه ها بیشتر چه کسانی را دوست دارند؟ بیشتر کجاها می پلکند؟ و از چه مواد دفع کننده ای نفرت دارند؟ وب سایت ...

ده نکته درباره خون دادن



 

 

ده نکته درباره خون دادن

 

از میان آزمایش‌های گوناگونی که برای غربالگری و تشخیص بیماری‌ها انجام می‌دهیم، آزمایش خون حس دیگری دارد.

از درد ناچیز وارد شدن سوزن به دست‌مان که بگذریم، دیدن خونی که از بدن ما بیرون می‌آید برای خیلی‌ها احساس چندان خوشایندی را به دنبال ندارد....

اما خون دادن همیشه برای آزمایشگاه نیست. گاهی احساس یک وظیفه انسانی به ما حکم می‌کند که برای کمک به هم‌نوعان‌مان خون‌مان را اهدا کنیم. 10 نکته زیر به شما کمک می‌کنند تا در راه رسیدن به این حس خوب معنوی با کمترین مشکل و هراسی روبه‌رو شوید.

 


1 - قبل از اهدای خون مقدار زیادی آب بنوشید.

گاهی پس از خون دادن، فرد احساس سرگیجه و ضعف می‌کند، حتی برخی افراد مدت کوتاهی از هوش می‌روند. علت اصلی این پدیده افت فشارخون است. اگر هم شب قبل و هم صبح قبل از اهدای خون مقادیر زیادی آب بنوشید، چنین مشکلی پیش نخواهد آمد. به یاد داشته باشید که نوشیدنی‌های کافئین‌دار مثل چای و قهوه باعث بیرون راندن آب از بدن می‌شوند، پس نوشیدن آنها قبل از خون دادن کار درستی نیست.

 


2 -خوردن صبحانه کامل را فراموش نکنید.
این کار از افت قندخون جلوگیری می‌کند. در نتیجه احساس سبکی سر و ضعف بدن به وجود نمی‌آید. البته بهتر است صبحانه را مدتی قبل از مراجعه به پایگاه اهدای خون خورده باشید چون اگر فاصله خوردن صبحانه و خون دادن کم باشد، احساس تهوع شدیدی ایجاد می‌شود.

 

 

3 -به فاصله 24 ساعت قبل از اهدای خون غذاهای چرب نخورید.
وقتی شما خون خود را اهدا می‌کنید، سازمان انتقال خون آزمایش‌هایی روی آن انجام می‌دهد. در صورتی که جواب این تست‌ها قابل قبول باشد، خون شما تبدیل به فرآورده‌های متعددی می‌شود و در اختیار نیازمندان قرار می‌گیرد اما اگر میزان چربی موجود در خون خیلی بیشتر از حد طبیعی باشد، انجام این آزمایش‌ها مختل می‌شود و نهایتا چاره‌ای نمی‌ماند جز اینکه خون شما دور ریخته شود.

 

 

4 -غذاهای سرشار از آهن بهترین رژیم غذایی برای شما هستند.
اسفناج، تخم‌مرغ و گوشت قرمز منابع اصلی آهن محسوب می‌شوند. اگر این مواد را از دو هفته قبل از اهدای خون وارد رژیم غذایی خود کنید، سطح آهن خون شما به حد قابل قبولی می‌رسد. در این صورت هم خون دادن برای شما آسان‌تر است و هم خونی که می‌دهید پراستفاده‌تر خواهد بود. به یاد داشته باشید که همیشه مصرف ویتامین C جذب آهن را بیشتر می‌کند. پس بهتر است از سبزیجات و میوه هم در رژیم غذایی روزانه خود استفاده کنید.

 


5 -استرس و اضطراب می‌تواند باعث افت فشارخون شود.
بهتر است قبل از شروع خون‌گیری نفس عمیقی بکشید و با کسی که قرار است خون‌گیری را انجام دهد، شروع به حرف زدن کنید. می‌توانید در زمان خون دادن آدامس بجوید، آواز بخوانید، تلویزیون تماشا کنید یا هر کار دیگری که باعث آرام شدن شما می‌شود را انجام دهید.

 

 

-6 پس از اهدای خون نباید به سرعت از جای خود بلند شوید.
وقتی خون‌گیری از شما به پایان رسید، باید مدتی همچنان دراز کشیده باقی بمانید. سپس می‌توانید بنشینید و مقداری آب‌میوه همراه یک خوراکی شیرین بخورید. این کار باعث می‌شود حجم مایع از دست رفته جبران شود و قندخون شما هم افت نکند.

 

 

7 -تا چند ساعت بعد از اهدای خون رانندگی نکنید.
خون دادن کار خطرناک و وحشتناکی نیست اما ممکن است تا چند ساعت بعد باعث احساس سبکی سر و ضعف بدن شود. بنابراین بهتر است پس از اهدای خون رانندگی نکنید.

 

 

8- چند ساعت پس از اهدای خون غذایی پرپروتئین بخورید.

گوشت قرمز یا مرغ همراه سبزیجات بهترین غذایی است که می‌توانید پس از خون دادن بخورید. البته باید مقادیر زیادی مایعات و به خصوص آب هم بنوشید. چنین رژیم غذایی به بدن شما کمک می‌کند خون از دست رفته را سریع‌تر جبران کند.

 

 

9 -پس از اهدای خون تا پایان روز کارهای سنگین انجام ندهید.

اگر شغل شما طوری است که باید فعالیت بدنی شدیدی انجام بدهید، بهتر است روزی که قصد اهدای خون دارید مرخصی بگیرید یا این کار را به روزهای تعطیل موکول کنید. در ضمن در این روز از انجام ورزش‌های سنگین هم باید خودداری کرد چون فعالیت شدید باعث می‌شود سیاهرگی که خون‌گیری از طریق آن انجام شود، دوباره باز شود و خون‌ریزی زیرپوستی اتفاق بیفتد که بسیار دردناک است اما اگر به بدن خود 16 تا 24 ساعت وقت بدهید، این رگ خود به خود بسته شده و به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

 


10- و اما کی نباید خون داد.

اگر شما نیز شرایط زیر را دارید بهتر است از خون دادن منصرف شوید:

• اگر وزن شما کمتر از 50 کیلوگرم است، نباید خون بدهید. این کار باعث می‌شود بدن شما به طرز نامناسبی واکنش نشان بدهد.

 

• اگر سن شما زیر 18 سال است، مجاز به اهدای خون نیستند. البته گاهی در شرایطی خاص افراد 16 تا 18 ساله هم می‌توانند با نظر پزشک و اجازه والدین خون خود را اهدا کنند. قبل از اهدای خون فرم مربوط به سازمان انتقال خون را صادقانه پر کنید.

 

• اگر اخیرا فعالیت پرخطری داشته‌اید که می‌تواند باعث آلودگی خون شما شده باشد آن را در فرم‌های پرسش‌نامه منعکس کنید. مطمئن باشید که کارکنان بخش خون‌گیری افراد حرفه‌ای و دوره‌دیده‌ای هستند و خواندن تجربه‌های شخصی شما بخشی از کار آنهاست و باعث شرم‌ساری شما نخواهد شد.


• گاهی اوقات افراد به صورت دسته‌جمعی و در یک اقدام نمادین برای اهدای خون مراجعه می‌کنند. اگر شما مشکلات مورد بالا را دارید، لطفا در رودربایستی گیر نکنید! بهترین بهانه این است که بگویید کم‌خونی فقرآهن دارید و از همراهی با دوستان‌تان خودداری کنید. می‌توانید پرفشاری خون یا فشارخون پایین را هم به عنوان بهانه‌ای برای انصراف خود اعلام نمایید.


• خون دادن وسیله‌ای برای یک چکاپ کامل نیست. بهتر است برای اطلاع از سلامت خود به یک آزمایشگاه مراجعه کنید نه مرکز اهدای خون! اگر برای دریافت نتایج آزمایش نمونه خون اهدایی خود اصرار بورزید، طبق دستورالعمل جهانی سازمان انتقال خون، شما فردی مشکوک تلقی خواهید شد و خون اهدا شده شما دور ریخته خواهد شد.

 

 


ویدیو مرتبط :
‫10 نکته ناخوشایند و جالب درمورد خون‬‎

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد میکنیم :

13 نکته درباره دارو دادن به کودکان


مصرف دارو در کودکان مساله بسیار مهمی است که اغلب برای خانواده سردرگمی هایی به وجود می آورد. معمولا خانواده ها هنگام مراجعه به پزشک انتظار دارند دارویی برای کودکشان تجویز شود در حالی که بسیاری از بیماری های کودکان را می توان فقط با دادن اطلاعات و نکات تغذیه ای درمان کرد.





هفته نامه سلامت - دکتر شیوا رفعتی*: مصرف دارو در کودکان مساله بسیار مهمی است که اغلب برای خانواده سردرگمی هایی به وجود می آورد. معمولا خانواده ها هنگام مراجعه به پزشک انتظار دارند دارویی برای کودکشان تجویز شود در حالی که بسیاری از بیماری های کودکان را می توان فقط با دادن اطلاعات و نکات تغذیه ای درمان کرد.

بهتر است خانواده ها نکاتی راجع به خطرها و فواید داروهای رایج، چگونگی مصرف آنها و حتی چگونگی رفتار با کودک هنگام دادن دارو بدانند. در ادامه مطلب به مهم ترین نکات قابل ذکر در این باره اشاره خواهیم کرد.

1- تجویز داروی برای کودکان باید محتاطانه باشد

تجویز دارو برای کودکان خردسال، باید با دقت بیشتری همراه باشد چون کبد و کلیه کودک که وظیفه جذب و دفع دارو را برعهده دارند مانند فرد بزرگسال تکامل پیدا نکرده و ممکن است عوارض دارویی بیشتر دیده شود.

13 نکته درباره دارو دادن به کودکان

2- برای درمان سرماخوردگی کودکان به دارو نیازی نیست

سرماخوردگی میان کودکان شایع است. اگر کودک تب خفیف، آبریزش بینی و سرفه خفیف داشته باشد نیازی به داروی ضدسرماخوردگی و ضدسرفه ندارد. فقط می توان برای گرفتگی بینی کودک از قطره کلرور سدیم و اگر تب خفیف داشته باشد از استامینوفن استفاده کرد.

قطره کلرور سدیم قطره بی ضرری است و برای شستشوی بینی نوزادان و کودکان در مواقع سرماخوردگی یا گرفتگی بینی کاربرد دارد، اما مصرف بیشتر از 3 روز قطره نفازولین که آن هم در سرماخوردگی ها استفاده می شود، برای کودکان عارضه دار است و تجویز این قطره فقط باید با نظر پزشک باشد.

3- بهتر است با دارو جلوی سرفه کودک را نگیرید

سرفه مکانیسم دفاعی بدن است و باعث خروج ویروس و ترشحات از بدن می شود. بنابراین استفاده از داروهای ضدسرفه که جلوی سرفه کردن کودک را می گیرد، بهبود را به تاخیر می اندازد. بهتر است برای تسکین سرفه از بخور و مایعات گرم استفاده شود.

برای کودکان بیشتر از یک سال می توان از شربت های عسل یا آویشن استفاده کرد. شربت های دیفن هیدرامین و اکسپکتورانت در سنین زیر 2 سال به ویژه کمتر از 6 ماه نباید استفاده شود. وقتی کودک تب بالا و سرفه های شدید دارد پزشک معالج باید برایش دارو تجویز کند.

4- اسهال حاد آبکی کودکان را با افزایش مصرف مایعات درمان کنید

این بیماری نیز در کودکان زیاد دیده می شود. بسیاری از اسهال های حاد کودکان در صورت نبود تب نیازی به درمان دارویی ندارند و با افزایش مصرف مایعات و جلوگیری از کم آبی قابل درمان هستند. مصرف سرم خوراکی یا پودر او.آر.اس نیز کمک کننده است.

5- یبوست کودک را با افزایش مصرف فیبر درمان کنید

یبوست یکی از اشکالات روده ای شایع در کودکان است که با دادن مایعات زیاد، تغییر رژیم غذایی و افزایش فیبر غذایی قابل درمان است. اگر یبوست خیلی شدید نباشد می توان از خاک شیر یا ترنجبین برای کودکان سنین بالاتر از 3-2 سال استفاده کرد. در موارد شدید با مشورت پزشک می توان دارو استفاده کرد. یکی از این داروها شربت انجیر است. البته مصرف آن به مدت طولانی ممنوع است.

6- تجویز داروی موضعی برای کودکان باید محتاطانه باشد

جربان خون پوست کودکان زیاد است و جذب دارو از طریق پوست بالاست. بنابراین پماد برای کودکان باید با احتیاط تجویز شد. مصرف پمادهای کورتون دار مثل بتامتازون یا ان ان جی در ادرار سوختگی ها ممنوع است. پماد کالامین که مصرف زیادی هم دارد و برای خارش پوستی تجویز می شود برای کودکان کمتر از 2 سال توصیه نمی شود.

7- گاهی اسپری ها از قرص و شربت موثرترند

گاهی خانواده ها فکر می کنند اگر کودک اسپری ای که پزشک تجویز کرده مصرف کند ممکن است در آینده دچار آسم یا بیماری خاصی شد ولی والدین باید مطمئن باشند که اسپری تجویزشده اثر بهتر و عوارض کمتری نسبت به دارو دارد. بهتر است مدت درمان را با اسپری کامل کنند. اسپری باید به وسیله محفظه های مخصوص مصرف شود تا دارو کاملا داخل ریه کودک برود و به خوبی جذب شود.

8- به داروهای گیاهی اعتماد نکنید

داروهای گیاهی به خصوص اگر از عطاری ها هم تهیه شوند دوز و بروشور دقیقی ندارند. بنابراین مصرف آنها در کودکان باید خیلی بااحتیاط باشد. خیلی از نوجوانان از داروهای گیاهی کاهش وزن استفاده می کنند. باید دقت کنید ممکن است این داروها ناخالصی های شیمیایی داشته باشند. همه داروهای گیاهی صددرصد بی خطر نیستند.

9- مصرف آهن ضرری برای دندان ها ندارد

ترکیب های آهن در کودکان ترم یا رسیده (کودکی که به موقع متولد شده باشد) در 6 ماهگی تجویز می شود. خیلی از مادرها نگران تغییر رنگ دندان هستند. قطره های ایرانی کیفیت خیلی خوبی دارند و تنها مشکل، تلخی قطره است که همراه کردن آن با آب یا آبمیوه تلخی آن را کمتر می کند.

برای جلوگیری از سیاه شدن دندان ها، قطره را باید در انتهای دهان کودک بریزید و بعد از آن چند جرعه آب به کودک بدهید و با یک پارچه سفید یا مسواک دندان هایش را تمیز کنید.

تغییر رنگ دندان ها دائمی نیست و با تمیز کردن دندان ها از بین می رود. تغییر رنگ دندان ممکن است ناشی از پوسیدگی باشد که باید با دندان پزشک اطفال در این باره مشورت کرد البته قطره آهن باعث پوسیدگی دندان نمی شود. بعضی از ترکیب های قطره آهن حاوی مواد شیرین کننده هستند. این ترکیب ها ممکن است باعث پوسیدگی شوند.

شربت مولتی ویتامین بعد از یک سالگی تجویز می شود شربت های مولتی ویتامین به جز در مواقع خاص بعد از یک سالگی توصیه می شود. برای کودکان کمتر از یک سال همان قطره آهن یا ویتامین آ+د کفایت می کند.

10- استامینوفن داروی بی خطری است، ولی نه برای مدتی طولانی

تب یک واکنش دفاعی در بدن محسوب می شود. تب کمتر از 38.5 درجه به اقدام های درمانی نیاز ندارد ولی تب بالای 38.5 درجه را می توان با دارو یا شربت استامینوفن کاهش داد. پاشویه کودک نیز خیلی موثر است.

استامینوفن داروی بی خطری است ولی مصرف طولانی مدت آن توصیه نمی شود. داروهای ضد تب فقط باعث کاهش تب می شوند و روی عامل بیماری اثری ندارند. معمولا با دادن دارو، علائم بیماری کودک قطع می شود و ممکن است با قطع علائم، مادر دارو را قطع کند ولی این کار اشتباه است و دوره درمان حتما باید تکمیل شود.

11- قطع خودسرانه بعضی از داروها ممنوع و خطرناک است

گاهی کودک دچار تشنج می شود باید سال ها به مصرف دارو ادامه دهد یا در بیماری سل درمان دارویی باید 9-6 ماه ادامه یابد. مصرف دارو برای این کودکان دشواری هایی دارد. نکته مهم در کودکانی باید به مدت طولانی دارو مصرف کنند این است که داروها به هیچ وجه خودسرانه و ناگهانی قطع نشوند و کاهش دوز یا قطع دارو باید با نظر پزشک معالج باشد.

12- داروها را دور از دسترس کودکان قرار دهید

هر بار هنگام مصرف دارو باید نام آن خوانده شود. ممکن است قوطی ها یا بطری های دارو مشابه هم باشند. داروها باید دور از دسترس کودکان و در طبقه های بالایی یخچال قرار گیرد. 50 درصد مسمومیت ها در کودکان کمتر از 5 سال، ناشی از مصرف داروست.

هنگام دادن دارو به کودک آن را آبنبات یا اسمارتیز عنوان نکنید و حتما به او بگویی خوردن دارو برای خوب شدن بیماری است.

13- با کودکی که دارو نمی خورد چه کنیم؟

بعضی از کودکان مقاومت شدیدی در مقابل خوردن دارو از خود نشان می دهند. در این مواقع می توان داستانی درباره این که میکروب ها دشمن ما و داروها سربازهای کمک هستند و اگر سربازها نرسند، دشمن پیروز می شود را برای کودک توضیح داد. حتی می توان ابتدا به عروسک کودک دارو داد و بعد به خودش.

والدین باید الگو باشند و اگر بیمار شدند دارو را جلوی دید کودک مصرف کنند تا کودک نیز هنگام بیماری رفتار مثبتی نسبت به دارو داشته باشد. هرگز کودک را فریب ندهید چون بار دیگر گول زدنش دشوار است و ممکن است دیگر موفق نشوید به او دارو بدهید.
کودک را هنگام دارو خوردن تشویق کنید و هرگز به او نگویید اگر دارو نخوری به دکتر می گویم به تو آمپول بزند. متاسفانه خیلی از خانواده ها کودک را با آمپول تهدید می کنند که کاملا اشتباه است.

*متخصص کودکان، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهد