متفرقه


2 دقیقه پیش

با زخم های زندگی چه کنیم؟

در این سلسله مطالب مباحثی درباره زندگی معنای زندگی روابط و احساسات و ... توسط دکتر شیری ارائه خواهد شد. صبح بخیر: ممکن است شما هم مانند بسیاری از افراد جامعه برای حل مشکلات ...
2 دقیقه پیش

نظر آیت‌الله محقق داماد درمورد سید حسن

آیت الله سید مصطفی محقق داماد، برادر حضرت آیت الله سید علی محقق داماد در پاسخ به سئوالی در خصوص اجتهاد آیت الله سید حسن خمینی، گفت: نظر بنده در مورد ایشان همان نظر اخوی ...

مناجات در شب نیمه شعبان



 

مناجات در شب نیمه شعبان

 

مناجات در شب نیمه شعبان

نیمه شعبان در اذهان شیعیان و محبان اهل بیت ،علیهم السلام، به عنوان روز میلاد نجات بخش موعود معنا و مفهوم می یابد. روز میلاد بزرگ مردی که انسانیت، ظهور او را به انتظار نشسته و عدالت برای پای بوس قدمش لحظه شماری می کند.

 

نیمه شعبان اگر چه شرافتش را وامدار مولود خجسته ای است که در این روز زمین را با قدوم خویش متبرک ساخته است، اما همه عظمت آن دراین خلاصه نشده و در تقویم عبادی اهل ایمان نیز از جایگاه و مرتبه والایی برخوردار است.

 

در روایاتی که از طریق شیعه و اهل سنت نقل شده فضیلتهای بسیاری برای عبادت و راز نیاز در شب و روز خجسته نیمه شعبان بر شمرده شده است و این خود تمثیل زیبایی است از این موضوع که برای رسیدن به صبح وصال موعود باید شب وصل با خدا را پشت سرگذاشت، و تا زمانی که منتظر، عمرخویش را در طریق کسب صلاح طی نکند نمی تواند شاهد ظهور مصلح موعود باشد.

 

با توجه به اهمیت فراوانی که در روایات به شب نیمه شعبان داده شده و حتی آن را هم پایه شب قدر شمرده اند، در این مجال برخی از روایتهایی را که در بیان مقام و منزلت شب نیمه شعبان  وارد شده اند مورد بررسی قرار می دهیم. باشد تا خداوند ما را به عظمت این شب مقدس واقف گرداند و توفیق بهره برداری از برکات آن را عطا فرماید:

 

از پیامبر گرامی اسلام ، صلی الله علیه وآله، در زمینه موضوع محل بحث روایتهای بسیاری نقل شده که یکی از آنها به این شرح است:

«شب نیمه شعبان در خواب بودم که جبرییل به بالین من آمد و گفت: ای محمد! چگونه در این شب خوابیده ای؟ پرسیدم: ای جبرییل! مگر امشب چه شبی است؟ گفت: شب نیمه شعبان است. برخیز ای محمد! پس مرا از جایم بلند کرد و به سوی بقیع برد، در آن حال گفت: سرت را بلند کن! امشب درهای آسمان گشوده می شوند، درهای رحمت باز می گردند و همه درهای خوشنودی، آمرزش، بخشش، بازگشت، روزی، نیکی و بخشایش نیز گشوده می شوند.

 

خداوند در این شب به تعداد موها و پشمهای چارپایان[بندگانش را از آتش جهنم] آزاد می کند. امشب خداوند زمانهای مرگ را ثبت و روزیهای یک سال را تقسیم می کند و همه آنچه را که در طول سال واقع می شود نازل می سازد. ای محمد! هر کس امشب را با منزه داشتن خداوند (تسبیح)، ذکر یگانگی او (تهلیل)، یاد بزرگی او (تکبیر)، راز و نیاز با او (دعا)، نماز، خواندن قرآن، نمازهای مستحب (تطوع) و آمرزش خواهی (استغفار) صبح کند، بهشت جایگاه و منزل او خواهد بود و خداوند همه آنچه را که پیش از این انجام داده و یا بعد از این انجام می دهد، خواهد بخشید ...» (1)

 

یکی از همسران پیامبر اکرم ، صلی الله علیه و آله، حالات ایشان را در شب نیمه شعبان چنین بیان می کند:

«در یکی از شبها که پیامبر خدا، صلی الله علیه و آله، در نزد من بود ناگهان متوجه شدم که ایشان بستر خود را ترک کرده است، غیرت خاص زنانه به سراغ من آمد و به گمان اینکه حضرت نزد یکی دیگر از همسران خود رفته است به جستجوی ایشان پرداختم، اما بناگاه دیدم که حضرتش مانند جامه ای که بر زمین افتاده باشد به سجده رفته و چنین راز و نیاز می کند:

«اصبحت الیک فقیرا خائفا مستجیرا فلا تبدل اسمی و لاتغیر جسمی و لاتجهد بلائی و اغفرلی »

به سوی تو آمدم در حالی که تهیدست، ترسان و پناه جویم، پس نام مرا برمگردان، جسم مرا تغییر مده، گرفتاریم را افزون مساز واز من در گذر.

 

آنگاه سر خود را بلند کرد و بار دیگر به سجده رفت و در آن حال شنیدم که می فرمود:

 

«سجد لک سوادی و خیالی و امن بک فوادی هذه یدای بما جنیت علی نفسی یا عظیم ترجی لکل عظیم اغفرلی ذنبی العظیم فانه لایغفرالعظیم الاالعظیم »


سراپای وجوم برای تو سجده کرده و قلبم به تو ایمان آورده است; این دو دست من با همه جنایتی که برخود روا داشته ام، پس ای بزرگی که برای هرکار بزرگی امیدها به سوی تو است; از گناهان بزرگ من در گذر، چرا که از گناهان بزرگ در نمی گذرد مگر پروردگار بزرگ.



مناجات در شب نیمه شعبان

 

بعد از ادای این کلمات سر خود را بلند کرده و برای سومین بار به سجده رفت و این جملات را بر زبان جاری ساخت:

«اعوذ برضاک من سخطک و اعوذ بمعافاتک من عقوبتک و اعوذ بک منک انت کما اثنیت علی نفسک و فوق ما یقول القائلون »


از خشم تو به خوشنودیت پناه می برم، از کیفر تو به بخشش ات پناهنده می شوم و از تو به سوی خودت پناه می جویم. تو همان گونه ای که خود توصیف کرده ای و بالاتر از آنی که گویندگان می گویند.


لحظاتی دیگر سر از سجده برداشت و دوباره به سجده رفت در حالی که می فرمود:

«اللهم انی اعوذ بنور وجهک الذی اشرقت له السموات و الارض و قشعت به الظلمات و صلح به امرالاولین و الاخرین ان یحل علی غضبک او ینزل علی سخطک اعوذبک من زوال نعمتک و فجاة نقمتک و تحویل عافیتک و جمیع سخطک لک العتبی فیما استطعت و لاحول و لاقوة الا بک »

خدایا به نور وجه تو که آسمانها و زمین از آن روشن شده، تاریکیها با آن از بین رفته و کار پیشینیان و آیندگان با آن اصلاح شده است پناه می برم ، از اینکه به خشم تو گرفتار شوم و یا دشمنی تو بر من نازل شود. پناه می برم به تو از زوال نعمتت، نزول ناگهانی عذابت، دگرگونی سلامتی ات و همه آنچه که خشم تو را در پی دارد. خوشنودی نسبت به آنچه من در توان دارم از آن تو است و هیچ حرکت و نیرویی نیست مگر به سبب تو.

 

چون این حال را از پیامبر دیدم او را رها کردم و شتابان به طرف خانه حرکت کردم. نفس نفس زنان به خانه رسیدم. وقتی پیامبر ،صلی الله علیه و آله، به خانه برگشتند و حال مرا دیدند گفتند: چه شده است که اینچنین به نفس نفس افتاده ای؟

 

گفتم: من ای رسول خدا به دنبال شما آمده بودم، پس فرمود:

آیا می دانی امشب چه شبی است؟! امشب شب نیمه شعبان است، در این شب (شب نیمه شعبان) اعمال ثبت می گردند، روزیها قسمت می شوند، زمانهای مرگ نوشته می شوند و خداوند تعالی همه را می بخشد مگر آنکه به خدا شرک ورزیده یا به قمار نشسته است.یا قطع رحم کرده یا برخوردن شراب مداومت ورزیده یا برانجام گناه اصرار ورزیده است ...» (2)

 

پرسشی که با مطالعه روایتهای بالا به ذهن خطور می کند این است که چرا با اینکه در بسیاری از روایات تصریح شده که تعیین زمان مرگ مردمان و تقسیم روزی آنها در شب قدر و در ماه مبارک رمضان صورت می گیرد، در دو روایت یاد شده شب نیمه شعبان به عنوان زمان تقدیر امور مزبور ذکر شده است؟

 

مرحوم سیدبن طاووس (م 664 ق) در پاسخ پرسش یاد شده می گوید:

«شاید مراد روایات مزبور این باشد که تعیین زمان مرگ و تقسیم روزی به صورتی که احتمال محو و اثبات آن وجود دارد، در شب نیمه شعبان صورت می گیرد، اما تعیین حتمی زمان مرگ و یا تقسیم حتمی روزیها در شب قدر انجام می شود. و شاید مراد آنها این باشد که در شب نیمه شعبان امور مزبور در لوح محفوظ تعیین و تقسیم می شوند، ولی تعیین و تقسیم آنها در میان بندگان در شب قدر واقع می شود.

این احتمال هم وجود دارد که تعیین و تقسیم امور یاد شده در شب قدر و شب نیمه شعبان صورت گیرد، به این معنا که در شب نیمه شعبان وعده به تعیین و تقسیم امور مزبور در شب قدر داده می شود. به عبارت دیگر اموری که در شب قدر تعیین و تقسیم می گردند، در شب نیمه شعبان به آنها وعده داده می شود. همچنان که اگر پادشاهی در شب نیمه شعبان به شخصی وعده دهد که در شب قدر مالی را به او می بخشد، در مورد هر دو شب این تعبیر صحیح خواهد بود که بگوییم مال در آن شب از آن حضرت چنین بخشیده شده است.» (3)


امیرمؤمنان علی ،علیه السلام، در روایتی دیگر در فضیلت شب نیمه شعبان چنین می گوید:

«در شگفتم از کسی که چهار شب از سال را به بیهودگی بگذراند: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نیمه شعبان و اولین شب از ماه رجب » (4)


امیدواریم که خداوند به برکت مولود با عظمت شب نیمه شعبان به همه ما توفیق درک فضیلت های این شب خجسته را عطا فرماید و همه ما را از زمره یاوران و خدمتگزاران مولود این شب قرار دهد.

 

-----------------------

پی نوشتها

1. ابن طاووس ، علی بن موسی ، اقبال الاعمال، ص 212، بیروت،

مؤسسه الاعلمی للمطبوعات،1417 ق; المجلسی ، محمدباقر ، بحارالانوار، ج 98، ص 413،

بیروت، مؤسسه الوفاء،1403 ق.

2. ابن طاووس، علی بن موسی، همان، صص 217 -216.

3. همان ، ص 214.

4.المجلسی، محمدباقر، همان ، ج 94، ص 87، ح 12.


تلخیص از s-a-madisei.com


ویدیو مرتبط :
نیمه شعبان و پیام آیت الله وحید خراسانی در مورد نیمه شعبان سال 91

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد میکنیم :

اعمال شب نیمه‌ی شعبان





 

اعمال شب نیمه شعبان

 

 

 

امام باقر علیه السلام فرمودند:

شب نیمه‌ی شعبان بعد از لیله القدر، برترین شب‌هاست. خداوند در آن شب فضل خود را به بندگان عطا می‌فرماید و ایشان را به كرم خویش می‌آمرزد.

 

پس در تقرب جستن به سوی خدای تعالی كوشش كنیدزیرا خداوند به ذات مقدسش قسم یاد فرموده است كه هیچ سائلی را در آن شب از درگاه خود دست خالی برنگرداند مادامی كه خواسته‌ی او معصیت نباشد و خداوند آن شب را به ما اختصاص داده است. پس در دعا و ثنا بر خدای تعالی در آن شب كوشش نمایید.

(مفاتیح الجنان)

 

پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:

در شب نیمه‌ی شعبان روزی‌ها تقسیم می‌شود و عمر مردم معین می‌گردد و روندگان به حج نامشان نوشته می‌شود و خدای تعالی در خلق خود افراد بیشماری را می‌آمرزد.
(مفاتیح الجنان)

 


دعای شب نیمه‌ی شعبان


هر كس در شب نیمه‌ی شعبان 21 مرتبه این دعا را مابین نماز مغرب و عشاء، قبل از آنكه سخنی بگوید بخواند، تا شب نیمه‌ی شعبان سال بعد به فرمان خدا، هیچ مكروهی به او نرسد و اگر عمر او تمام شده باشد، خداوند عمر دوباره به او كرامت فرماید.

بسم الله الرحمن الرحیم
اللهم انك علیم حلیم ذو اناة و لا طاقة لنا بحكمك یا الله یا الله یا الله، الامان الامان الامان من الطاعون و الوباء و موت الفجأة و سوء القضاء و شماتة الاعداء، ربنا اكشف عنّا العذاب انا موقنون برحمتك یا ارحم الراحمین.
(از كتاب عنوان الكلام مرحوم ملا محمدباقر فشاركی ص 210)

********************

قرائت قرآن در شب نیمه‌ی شعبان


هر كس در شب نیمه‌ی شعبان سه مرتبه سوره‌ی یاسین را بخواند، مرتبه‌ی اول به نیت طول عمر، مرتبه‌ی دوم به نیت توانگری و مرتبه‌ی سوم به نیت دفع بلیات، در آن سال از آفات و فقر در امان می‌ماند و عمر او طولانی می‌گردد. پس از تمام كردن سوره در هر مرتبه دعای زیر را با تضرّع بخواند:



بسم الله الرحمن الرحیم


اللهم یا ذَالمنِّ لا یُمَنُّ علیك یا ذالطَّولِ لا اله الا انت، انت ظهرُ اللاجین و جارُ المستجیرین و امان الخائفین اِن كُنتُ شقیّاً محروماً مُقْتِراً فی الرزق، فامحُ فی امِّ الكتاب شقاوتی و حرمانی و اقتارِ رزقی و اثبتنی عندك مرزوقاً موفِّقاً للخیراتِ، فانك قُلتَ فی كتابكَ المنزل یمحواللهُ ما یشاءُ و عندهُ امُّ الكتابِ.

********************

زیارت امام حسین علیه السلام در شب نیمه‌ی شعبان


باید دانست كه زیارت سیدالشهداء علیه‌السلام در شب نیمه‌ی شعبان بسیار سفارش شده است و ساده‌ترین زیارت كه می‌توان در همه وقت آن حضرت را به آن زیارت نمود آن است كه سه مرتبه بگویی:



صلی الله علیك یا ابا عبدالله
و یا اینكه بگویی:
السلام علیك یا اباعبدالله السلام علیك و رحمة الله و بركاته
كه خداوند سلام تو را به آن حضرت می‌رساند.



********************

روز نیمه‌ی شعبان


روز نیمه‌ی شعبان روز میلاد باسعادت امام زمان حضرت حجة ابن الحسن العسكری عجل تعالی فرجه الشریف است و بسیار شایسته است زیارت آن حضرت و دعا كردن بر فرج آن حضرت و درخواست از خداوند برای تعجیل در ظهور آن بزرگوار.

 

چگونگی دعا كردن بر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف


اول: از خداوند بخواهیم كه در فرج آن حضرت تعجیل كند مثل اینكه بگوییم:


اللهم عجل لولیك الفرج یا بگوییم اللهم عجل فرج ولیك


دوم: اگر كسی برای ظهور و فرج آن بزرگوار دعا كرد آمین بگوییم.


سوم: از خداوند بخواهیم كه فرج آل محمد را نزدیك گرداند.


چهارم: فرج و گشایش در امر همه‌ی مؤمنین را از خداوند بخواهیم.


پنجم: از خداوند درخواست كنیم كه اسباب و مقدمات ظهور آن حضرت را فراهم كند.


ششم: از خداوند بخواهیم كه گناهانی كه سبب به تأخیر افتادن فرج آن حضرت شده است را بیامرزد.


هفتم: نابودی دشمنان آن حضرا را از خداوند بخواهیم.


هشتم: از خداوند بخواهیم تا با ظهور امام زمان علیه السلام قلب آن حضرت و قلب مقدس حضرت سیدالشهداء و قلوب مؤمنین را تشفّی دهد.
یا رب الحسین اشف صدر الحسین بظهور الحجه
یا رب الحجة اشف صدر الحجة بظهور الحجة
یا رب المؤمنین اشف صدور المؤمنین بظهور الحجة