فرهنگ و هنر


2 دقیقه پیش

تشریفات بهبود | تشریفات و خدمات مجالس

تشریفات بهبود | تشریفات و خدمات مجالس | برگزاری مراسم عروسی | باغ عروسی تشریفات ۵ ستاره بهبود با مدیریت بهبود اصلانی صاحب سبک در اجرای دیزاین های ژورنالی و فانتزی ، اجرا ...
2 دقیقه پیش

خواندنی ها با برترین ها (81)

در این شماره از خواندنی ها با کتاب جدید دکتر صادق زیباکلام، اثری درباره طنز در آثار صادق هدایت، تاریخ فلسفه یونان و... آشنا شوید. برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره ...

آداب و رسوم مردم ایلام



 

آداب و رسوم مردم ایلام, کاروان عروس

اعیاد
عید نوروز
در این منطقه گرامى‌ داشتن نوروز و آتش‌افروزى شب چهارشنبه‌سورى از آداب کهن به‌شمار مى‌رود. دید و بازدیدهاى نوروز تا سیزده نوروز ادامه مى‌یابد و در روز سیزدهم فروردین مردم به باغ‌ها و دامنه کوه‌ها و تپه‌ها رفته و ناهار را آنجا صرف مى‌کنند .

عید فطر
در این روز مردم استان ایلام در مراسم باشکوه نماز عید شرکت مى‌کنند .

مراسم ازدواج
خواستگارى
چند روز پیش از خواستگاری، قادى از طرف خانواده پسر به خانه دختر مى‌رود و روز خواستگارى را مشخص مى‌کنند و پدر دختر با درخواست مهلت چند روزه، با اقوام و خویشان خود مشورت مى‌کند و چنانچه نظرشان مثبت بوده روزى را مشخص مى‌کنند. در مراسم خواستگارى بعد از صرف چاى و میوه بزرگ فامیل پس از ذکر مقدمه‌اى از پدر خانواده دختر او را خواستگارى مى‌کند و بعد از موافقیت پدر دختر، یکى از مردان خانواده پسر، دست پدر دختر را مى‌بوسد. دست‌بوسى قطعى بودن ازدواج را مى‌رساند. معمولاً در این مراسم حضور نمى‌یابد .

مراسم عروسى
در شرایط کنونى دختر و پسر اغلب خود همسر خویش را برمى‌گزینند، اما در گذشته کمتر انتخاب به این‌گونه صورت مى‌گرفت. مراحل ازدواج در میان مردم استان ایلام به‌طور کلى به این ترتیب است؛ پس از خواستگاری، در روز معین، زنان در خانواده در منزل پدر دختر جمع مى‌شوند و خانواده ٔ پسر یک شال، یک انگشتر و پیراهن، کفش، مقدارى شیرینی، قند، روغن حیوانى و برنج براى خانواده دختر مى‌برند . امروزه داماد و عده‌اى جوان از نزدیکان پسر، در این مراسم شرکت دارند. در روزى‌که در اصطلاح دیارى (Diary) گفته مى‌شود، و در واقع همان شیرینى‌خوران است، مادر پسر لباس‌هاى خریدارى شده را به‌تن دختر مى‌پوشاند و خواهر بزرگتر پسر نیز کلوانه (Kelwana) یا انگشتر را به‌دست دختر مى‌کنند. در این مراسم به شادى و پایکوبى پرداخته مى‌شود. بعد از این مراسم تا روز عروسی، داماد به خانواده ٔ دختر در کار درو، خرمن‌برداری، گله‌دارى کمک مى‌نماید و تمام هزینه‌ها و مخارج زندگى دختر برعهده خانواده پسر است .

در مراسم دزیرانى (Dezurani) ، شیرینى‌ها و هدایاى داماد به عروس مشخص مى‌شود. دو سه روز پیش از این مراسم خانواده داماد به‌قدر کافى قند، برنج و چند رأس گوسفند و سایر مواد غذائى را به منزل پدر و عروس مى‌فرستند و در روزى معین افراد و نزدیکان دو خانواده را براى صرف ناهار دعوت مى‌کنند و پس از ناهار، بزرگان خانواده در اتاقى ویژه میزان شیربهاء و طلا را معین مى‌کنند .

پس از اتمام مراسم دزیرانی، داماد به خانه عروس دعوت مى‌شود و برادر عورس، داماد را همراهى مى‌کند. داماد مبلغى را به‌عنوان هدیه به خانواده دختر مى‌دهد. و هنگام بازگشت، خانواده ٔ عروس مبلغى بیش از آن‌را به داماد هدیه مى‌کنند که در اصطلاح محلى به این مراسم 'چری' یعنى دعوت مى‌گویند .

آداب و رسوم مردم ایلام, کاروان عروس

براى مراسم عروسى معمولاً روزهاى پنج‌شنبه و جمعه انتخاب مى‌شود و مهمانان از دو خانواده دعوت مى‌شوند. دهل‌چى‌ها در ساعات اول روز در مجلس حاضر و شروع به نواختن مى‌کنند و اهالى نیز به پایکوبى مى‌پردازند. دهل‌زن همزمان اسامى تازه‌واردان را اعلام مى‌کند و فرد مزبور باید پولى به‌عنوان شاوازانه به دهل‌زن بدهد. در قدیم سوارکاران فامیل داماد، ضمن ترتیب دادن مسابقه اسب‌دوانی، با جلال و شکوه خاص براى آوردن عروس بهخانه او مى‌رفتند. خواهر و مادر و برادر یا دائى و عموى داماد به اتاق عروس رفته و برادر داماد شالى را به کمر دختر بسته و عروس و همراهان او را براى حرکت آماده مى‌کردند و با خواندن آوازهاى محلی، باساز و دهل، عروس را به منزل داماد مى‌بردند. در جلوى منزل داماد فرش یا پارچه‌اى پهن مى‌کردند و داماد و یکى از برادرانش کنار آن مى‌ایستادند؛ به محض ورود کاروان عروس، داماد وى را از مادیان پیاده مى‌کرد و برادر داماد گوسفندى را جلوى پاى عروس قربانى مى‌کرد و عروس پاى راست خود را در خون گوسفند مى‌زد. جهیزیه عروس چند ساعت پیش از حرکت کاروان عروس، به خانه ٔ داماد فرستاده مى‌شد تا آماده شود .

مراسم چمر
در مناطق روستائى و عشیره‌اى استان ایلام 'چمر' نواى غمبارى است که در سوگ عزیزان از است رفته نواخته مى‌شود، این مراسم در سه هنگام برگزار مى‌شود: هنگام نزع، تدفین و سوگواری. این مراسم خاص مردان و خانواده‌هاى مرفه است. براى سوگوارى زنان فقط 'پرسه' مى‌گیرند. چمر با صف بستن زنان مویه‌خوان، نوازندگان سازد و دهل و شاعران محل شروع مى‌شود. با بالا آمدن آفتاب و به نوا درآمدن سرنا و دهل نواى چمرى آغاز مى‌شود. بعد از صف بستن و قرار گرفتن علم و کتل‌ها در قسمت‌هاى مختلف صف، 'بویش' ها و 'راوکر' ها یا همسرایان مرثیه‌خوانى با نوائى مانند هق‌هق آغاز مى‌شود. همسرایان با این نوا از جلوى صف گذشته و با رسیدن به پایان صف به آرامى باز مى‌گردند و این کار تکرار مى‌شود. این مراسم تا نیمروز ادامه مى‌یابد. بعد از صرف ناهار و چای، مراسم تا تاریک شدن هوا ادامه مى‌یابد. این مراسم یک تا سه روز به‌طور مى‌انجامد. چنانچه مراسم چند روز ادامه یابد، هر غروب میهمانان هر غروب به خانه‌هاى خود باز مى‌گردند. اما در مرحله آخر به آنها شام مى‌دهند که به آن 'شه و شیم' (شام عزا) گفته مى‌شود .
منبع:rasekhoon.net


ویدیو مرتبط :
آداب و رسوم

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد میکنیم :

نگاهی به آداب و رسوم مردم هند در عاشورا



 

نگاهی به آداب و رسوم مردم هند در عاشورا

 
شیعیان هند با خانه تكانی و نظافت حسینه‌ها، مساجد و احداث تكیه‌ها و آماده‌سازی مكان‌های عزاداری به منظور برگزاری آیین بزرگداشت یاد و خاطره سالار شهیدان و یارانش چند روز قبل از آغاز ماه محرم با شور و هیجان خاصی به استقبال این ماه می‌روند. شیعیان هند كه حدود ‪ ۱۰‬درصد جمعیت نزدیك به یكصد و پنجاه میلیونی مسلمانان این كشور را تشكیل می‌دهند، در ماه‌های محرم و صفر و بویژه در دهه عاشورا با علاقه‌ی وصف نشدنی، برنامه‌های مختلف و ویژه‌ای را برگزار می‌كنند. این برنامه‌ها از روز اول محرم آغاز می‌گردد و تا پایان روز عاشورا و مراسم ویژه شام غریبان در تمامی روز و تا ساعاتی از شب ادامه می‌یابد.

در مناطق شیعه‌نشین هند از جمله شهرهای "لكنهو"، "امرهه" و "كشمیر" عموما مكان‌های ویژه‌ای ساخته می‌گردد كه به "امام‌باره" معروف است و تقریبا مكانی همچون تكیه و حسینیه در ایران است كه عزاداری ماه محرم در آنها برگزار می‌گردد. امام‌باره شهر لكنهو مركز ایالت "اوتارپرادش" واقع در شمال هند كه پر جمعیت‌ترین ایالت هند است از جمله بزرگترین امام‌باره‌های هند است كه قدمت آن به حدود چهارصد سال می‌رسد و در شمار آثار باستانی هند ثبت شده است. بیشتر مراسم عزاداری در هند در ماه‌های محرم و صفر در امام‌باره‌ها برگزار می‌گردد. مجالس عزاداری امام حسین (ع) عموما شامل سخنرانی توسط علمای محلی و نیز نوحه خوانی به زبان محلی است. همانند دیگر مناطق شیعه‌نشین جهان در هند نیز چند روزدهه اول محرم هركدام به نام اهل بیت و یاران امام حسین (ع) نام‌گذاری شده است و هر روز به نام خاصی مراسم برگزار می‌گردد.
از روز چهارم محرم به نام حضرت حر عزاداری صورت می‌گیرد كه همراه با برگزاری مجالس عزا، مردم نذورات خود را نیز در قالب غذاهای ویژه‌ای كه برای این ایام می‌پزند ادا می‌كنند. روز پنجم به نام فرزندان حضرت زینب (س)، روز ششم به نام حضرت علی اكبر، هفتم محرم به نام حضرت قاسم، هشتم به یاد ذنهم به نام حضرت علی اصغر و دهم به نام سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین گرامی داشته می‌شود.
از روزاول محرم عزاداران با شربت پذیرایی می‌شوند اما در روزهای تاسوعا و عاشورا مردم همراه با دیگر غذاها نذورات خود را به صورت غذایی كه به حاضری معروف است و شامل مقداری نان و كباب و یا غذایی شبیه به قیمه ایرانی است در اختیار عزاداران قرار می‌دهند. در روز نهم كه به یاد حضرت علی اصغر گرامی داشته می‌شود توزیع شیر میان مردم بسیار رایج است. از اول تا ششم محرم عموما مجالس عزاداری در منازل و یا امام‌باره‌ها انجام می‌گردد اما از این روز به بعد دسته جات عزادار بعد از ظهرها به خیابان‌ها آمده و مراسم خود را به صورت راهپیمایی در خیابان انجام می‌دهند. این نوع عزاداری در روز هفتم كه به نام حضرت قاسم (ع) انجام می‌گردد به "مهنی" معروف است. مردم مسلمان هند اعتقاد دارند كه بنا بر بعضی روایات در چنین روزی حضرت قاسم (ع) با دختر امام حسین (ع) ازدواج كرده است.
در عزاداری روز نهم كه به نام حضرت علی اصغر برگزار می‌شود، عزاداران گهواره‌ای را به صورت نمادین روی دستان خود حمل می‌كنند. شیعیان هند شب عاشورا را نیز همانند شبهای قدر گرامی می‌دارند و تا صبح بیدار می‌مانند و به عزاداری و مرثیه سرایی می‌پردازند. عزاداری روز عاشورا نیز كه از بامداد این روز آغاز می‌گردد تا عصر ادامه می‌یابد و عموما مردم در این فاصله به حرمت شرایطی كه در این ساعات در روز عاشورا بر خاندان امام حسین (ع) گذشته است از خوردن پرهیز می‌كنند و بعد از اتمام رسمی مراسم به هنگام عصر روزه نمادین خود را با غذاهای نذری كه با عدس و برنج پخته می‌شود افطار می‌كنند كه به‌این عمل "فاقه‌شكنی" گفته می‌شود. سینه زنی، زنجیر زنی، قمه زنی و راه رفتن با پای برهنه روی آتش از جمله كارهایی است كه عزاداران عاشورا در بزرگداشت این روز انجام می‌دهند.

بعد از نماز مغرب و عشا مراسم شام غریبان آغاز می‌گردد و مردم هر شهر یا محله در یك محل جمع می‌شوند اما رسوم ویژه‌ای برای این شب آنچنان كه در ایران معمول است وجود ندارد و تنها مرثیه خوانان به ذكر مصیبت بازماندگان عاشورا می‌پردازند. در مراسم سینه زنی و زنجیر زنی از بعضی سازها همچون طبل و تعدادی ادوات موسیقی محلی نیز هماهنگ با نوای مرثیه استفاده می‌گردد.
از جمله آداب و رسوم ویژه ماه‌های محرم و صفر در بین شیعیان هند این است كه هیچگونه مراسم ازدواجی دراین ماه انجام نمی‌گیرد و مردم ترجیح می‌دهند لباس نو خریداری نكنند و از برگزاری مراسمی همچون جشن تولد نیز پرهیز می كنند.
زنان نیز علاوه بر آنكه در مجالس عمومی كه در امامباره‌ها برگزار می‌گردد شركت می‌كنند مجالس ویژه‌ای را در منازل خود نیز به مورد اجرا می‌گذارند كه در آن زنانی كه به "حدیث خوان" معروفند برای شركت‌كنندگان در مراسم سخنرانی و مرثیه سرایی می‌كنند.
تا پیش از سال ‪ ۱۹۷۸‬در هند حركت دستجات عزادار در خیابان‌ها ممنوع بود اما از این سال به بعد شیعیان اجازه یافتند مراسم خود را در معابر عمومی نیز انجام دهند.

منبع: nosratdarvishi.com