سبک زندگی


2 دقیقه پیش

فیلم: تزیین اتاق کودک با گل‌های مقوایی

همین الان یک نگاهی به اتاق کودکتان بیندازید. آیا دلتان نمی خواهد چیزی به آن اضافه کنید؟ وقتی پولش را ندارید، پس باید از خلاقیتتان کمک بگیرید. در این ویدئو گل هایی مقوایی ...
2 دقیقه پیش

همه چیز درباره اعداد و ارقام خودکشی

مردی بر فراز پل عابر‌پیاده خود را دار می‌زند، زنی در ایستگاه مترو خود را جلوی قطار می‌اندازد، دختری جوان از بالای پل عابر‌پیاده خود را پرتاب می‌کند و جوانی در بیمارستان ...

تاریخچه قلیان در ایران و جهان


تا شما به نقطه پایان این سطر برسید، دخانیات جان یک نفر را گرفته است. در هر 6 ثانیه یک نفر در گوشه ای از جهان بر اثر استعمال دخانیات می میرد. بسیاری دخانیات را مهم ترین عامل قابل پیشگیری مرگ و میر می دانند.

هفته نامه سلامت: تا شما به نقطه پایان این سطر برسید، دخانیات جان یک نفر را گرفته است. در هر 6 ثانیه یک نفر در گوشه ای از جهان بر اثر استعمال دخانیات می میرد. بسیاری دخانیات را مهم ترین عامل قابل پیشگیری مرگ و میر می دانند. این در حالی است که میزان مصرف سیگار در نوجوانان و جوانان کشور نگران کننده است و نگران کننده تر رشد و رواج روزافزون استفاده از قلیان است که میزان دود ورودی هر پک از آن تقریبا معادل 100 پک سیگار است و هر وعده کاملش نیز با 100 تا 200 نخ سیگار برابری می کند.

از کجا آمده ای؟ آمدنت بهر چه بود؟

ریشه لغوی

نام قلیان در زبان های مختلف به طور عمده از 2 منشا هندی و ایرانی گرفته شده است. در هند و پاکستان، قلیان را «حقه» می نامند (به خاطر کلکی که در مصرف دود تنباکو زده می شود) و انگلیسی ها که بیشتر از هر کشور دیگری هند را استعمار کرده اند، به قلیان می گویند «Hookah» که صورت فرنگی شده همان «حقه» است.

به جز زبان هندی و انگلیسی، اسامی قلیان در سایر زبان ها از لغاتی فارسی گرفته شده است. در مصر و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به آن می گویند «شیشه» و در ترکیه و عراق و سوریه و لبنان و فرانسه و سایر کشورهای اروپایی می گویند «نارگیله» که از شکل قلیان های مسافرتی عهد صفوی که نارگیلی توخالی به جای کوزه داشتند، آمده است. ظاهرا خود کلمه قلیان هم به صدای قل قل آب درون کوزه قلیان اشاره دارد.

از کجا آمده ای؟ آمدنت بهر چه بود؟

تاریخچه قلیان

وقتی کریستف کلمب در اکتبر 1492 وارد جزیره کوبا شد، بیشتر از هر چیز دیگری از دودی که از سر چوب های بلند بومیان این جزیره بیرون می آمد، متعجب شد. کریستف کلمب نمی دانست که منشا آن دود، تنباکوست. نمی دانست که سرخ پوست ها از تنباکو برای مصارف دارویی استفاده می کنند. نمی دانست که سرخ پوست ها چطور با چپق های بسیار بلندشان خواص مضر دود تنباکو را می گیرند.. او می خواست هرچه سریع تر طلاهای این سرزمین جدید را (که به گمانش هند بود) به جیب بزند و حتی این را هم نمی دانست که تنباکویی که با خود می بَرَد، نفرینی سرخ پوستی خواهدشد و 44 نوع سرطان را با خودش وارد لوله سیگار، پیپ و قلیان خواهدکرد.

در مورد منشا پیدایش قلیان، حدس های مختلفی زده می شود. بعضی گفته اند سرخ پوستان داکوتای جنوبی برای اولین بار از روش عبور دادن دود از میان آب استفاده کرده اند. ایرانی ها، هندی ها، مصری ها و اهالی ترکیه هم هرکدام متهم اند که آنها بوده اند که اولین بار این روش استعمال دخانیات را آموزش و اشاعه داده اند.

ژان شاردن، سیاح فرانسوی، در سفرنامه اش به این نکته اشاره کرده است: «طرز تهیه توتون در ایران برای ممالک ما مجهول می باشد و دود کردن این نبات در ایران و هندوستان اصول کاملا خاصی دارد... مردمان مغرب زمین چنان که معلوم است به طریق مختلف توتون و تنباکو را استعمال می کنند، دود می کنند، برگ برگ می جوند، به شکل گرد مصرف می کنند و بعضی از اقوام مانند پرتغالی ها مدام بینی خود را با آن پر می کنند (انفیه می کشند) اما خلق های مشرق زمین، توتون و تنباکو را فقط دود می کنند، دود را از تُنگ آبی عبور می دهند که اسم این گونه چپق ها قلیان است...»

از کجا آمده ای؟ آمدنت بهر چه بود؟

تاریخچه تحریم قلیان

در میان شاهان ایرانی، شاه عباس نمونه شاخصی بود که تلاش کرد جلوی رواج قلیان را بگیرد. معروف است که یک بار دستور داد سر قلیان رجال دربار را از پِهِن خشک شده اسب پر کنند و به مجلس بیاورند و بعد، از رجال دربارش پرسید: «ببینید، این تنباکو را که والی همدان برای من فرستاده و مدعی است بهترین تنباکوی دنیاست، چطور است؟» و چون همه رجال به تحسین و تعریف از مرغوبیت تنباکوی والی همدان پرداختند، شاه بزرگ صفوی گفت: «مرده شوی چیزی را ببرد که نمی توان آن را از پهن تشخیص داد!»

نوشته اند که وقتی شاه عباس شنید که عده ای از لشگریانش سلاح خود را فروخته اند و تنباکو خریده اند چنان برآشفت که دستور دارد تُجاری را که به اردوی لشگر تنباکو فروخته اند، یک جا با تنباکویشان بسوزانند و پس از آن، بینی و لب هر سربازی را که قلیان می کشد، ببرند! اما این ممنوعیت ها با مرگ شاه عباس از میان رفت و شاهان بعد از او غالبا قلیان کش از آب درآمدند؛ مخصوصا ناصرالدین شاه که دستور داد تصویرش روشی روی کوزه قلیان ها حک شود.

با این حال، مشهورترین تحریم قلیان در تاریخ ایران در دوران سلطنت ناصرالدین شاه اتفاق افتاد؛ زمانی که پس از اعطای امتیاز صنعت تنباکوی ایران به شرکت ژر انگلستان، میرزای شیرازی (مرجعیت وقت شیعه در نجف) در حکم یک خطی اش نوشت: «الیوم استعمال توتون و تنباکو بای نحو کان در حکم محاربه با مام زمان (عج) است» و خبر به تهران رسید و حتی در دربار شاه نیز همه از این حکم پیروی کردند و ناصرالدین شاه وقتی فهمید که حتی همسرانش هم قلیان شکسته اند، چاره ای جز تسلیم ندید.

از کجا آمده ای؟ آمدنت بهر چه بود؟
متن دستخط فتوای میرزای شیرازی برای تحریم تنباکو در دوران ناصرالدین شاه قاجار

4 اشتباه رایج درباره قلیان

1- به علت عبور دود قلیان از آب، سموم آن گرفته می شود: دقیقا برعکس؛ آن آبی که توی شیشه قلیان هست، نه تنها این کار را نمی کند؛ بلکه باعث می شود چسبندگی و رسوب مواد زاید در دستگاه تنفسی مان بیشتر شود و عوامل بیماری زا راحت تر در ریه هامان رسوب کند. درواقع، عبور دود از آب درون ظرف قلیان و مرطوب شدن مولکول های (CO) اثرات به مراتب مخرب تری نسبت به خشک بودن آن مواد بر بدن دارد.

2- اینکه می گویند خطر یک وعده قلیان از خطر یک پاکت سیگار بیشتر است، اغراق آمیز است: اصلا اغراق نیست! حساب، حساب دو دوتا چهارتا است. سرتاپای سوختن یک سیگار مگر چقدر طول می کشد؟ حداکثر 10 دقیقه. توی این 10 دقیقه مگر چند پُک می شود به سیگار زد؟ حداکثر 10 تا 12 پک، یعنی تقریبا 70 سی سی دود. حالا این را مقایسه کنید با قلیان که عمرش لااقل 1 ساعت است و با هر پک آن تقریبا 500 سی سی دود می خوریم- آن هم چه دودی- دودی که علاوه بر عوامل بیماری زای دود سیگار، مونوکسید کربن هم دارد.

بنابراین اینکه می گویند خطر یک ساعت قلیان از خطر یک پاکت سیگار بیشتر است، نه شوخی است، نه مبالغه. این قلیان های میوه ای و جوان پسند هم که دیگر نگو و نپرس. توتون های این قلیان های مد روز علاوه بر همه بدی هایشان، یک بدی دیگر هم دارند، فقط به خاطر آن مواد افزودنی که کارشان تامین طعم و بوی میوه است و می تواند زمینه را برای بروز حساسیت های تنفسی و پوستی مهیا کند. در بسیاری از موارد، قلیان باعث نمایان شدن علایم آسم خفته در بیماران شده و بیماری خاموش آنها را شعله ور کرده است.

از کجا آمده ای؟ آمدنت بهر چه بود؟

3- اگر کنار قلیانی ها بنشینید اما خودتان قلیان نکشید، خطری تهدیدتان نمی کند: نه، شما هم در خطرید! دود دست دوم تولیدشده از قلیان، مخلوطی از تنباکو و دود مواد سوختنی است و بنابراین خطر جدی تری برای افراد غیرسیگاری محسوب می شود. یک وعده یک ساعته قلیان باعث استنشاق دودی معادل 100 تا 200 نخ سیگار می شود.

منابع حرارتی برای سوزاندن تنباکو، مثل چوب نیم سوز یا زغال چوب، نیز مخاطرات سلامت را افزایش می دهند؛ چون این سوخت ها هنگام اشتعال، سموم خاص خودشان را تولید می کنند که شامل مقادیر بالایی از مونوکسید کربن، آهن ها و مواد شیمایی سرطان زا است. ضمنان اشتراک  قطعه دهانی قلیان ها هم خطری جدی برای انتقال بیماری های واگیردار مانند سل، هپاتیت، زگیل و تبخال است.

4- پس چرا من که قلیان می کشم، دچار هیچ کدام از این مشکلات نشده ام: چون عوارض ناشی از مصرف قلیان دیر ظهور می کند. سموم داخل توتون و تنباکو یک حالت تجمعی پیدا می کنند و وقتی سطح سرمی شان از یک حد معینی بالاتر رفت، باعث بروز اختلال در شیوه تنفس، تعداد تنفس و تست های تنفسی می شوند. در نتیجه، فرد علاوه بر اینکه دچار انسداد مزمن ریوی می شود، مشکل آسم نیز به مشکلاتش اضافه می شود و برای کنترل بیماری اش نیاز به اقدامات درمانی جدی پیدا می کند.


ویدیو مرتبط :
3: تاریخچه بورس در ایران و جهان

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد میکنیم :

تاریخچه بستنی در ایران و جهان



تاریخچه بستنی در ایران, تاریخچه بستنی,بستنی قیفی

اولین بستنی قیفی توسط یك مهاجر ایتالیایی به نام ایتالو مارچیونی در نیویورك تهیه شد

 

تاریخچه بستنی

بستنی نوع تحول‌یافته نوشیدنی‌ها و دسرهای یخ‌زده است. تاریخچه ورود دستگاه های بستنی سازی به ایران به اواخر دهه 40 برمی گردد. نخستین مغازه بستنی فروشی در آمریکا در سال ۱۷۷۶ در نیویورک شروع به کار کرد.تاریخچه تولید بستنی از نوع چوبی، بستنی با رویه میوه و شكلاتی به سال ۱۹۲۰ برمی گردد.

تاریخچه بستنی و نوشیدنی های یخی

بستنی به احتمال زیاد نوع تحول یافته نوشیدنی های یخ زده است. هزاران سال است كه آب یخ زده در آسیا به مصرف خوراكی می رسد. مصرف مواد لبنی یخ زده، اولین بار در ادبیات چین باستان دیده شده است كه قدمت این منابع به قرن دوازدهم برمی گردد.

 

در قرن چهارم قبل از میلاد، اسكندر كبیر به نوشیدنی های یخ زده یا به اصطلاح امروز تگری (تگرگی)، علاقه فراوانی داشته و در مدارك باستانی نیز دیده شده كه در سال ۶۲ قبل از میلاد، نرون، امپراتور روم گروه هایی را به كوهستان های آپنین (Apennines) می فرستاد تا برایش یخ و برف بیاورند، سپس آن را با شربت، پوره میوه یا عسل مخلوط می كرده و می خورد.

 

بازرگانان و ماجراجویانی چون ماركوپولو، روش تهیه یخ را از خاور دور به اروپا بردند. در ۱۶۶۰، كافه پروكوپ توسط یك ایتالیایی به نام كولتلی در پاریس افتتاح شد كه در آن انواع یخ (طعمدار) و خامه یخ زده یا همان بستنی، تولید و عرضه می شد. بعد از آن، دسرهای یخی راه خود را به آمریكا باز كردند و در سال ۱۷۰۰ میلادی، فرماندار مریلند، از میهمانان خود با بستنی پذیرایی كرد.

 

اختراع دستگاه بستنی ساز
در سال ۱۸۴۳ میلادی، اولین فریزر دستی چرخشی توسط نانسی جانسون اختراع و ثبت شد. در فاصله سالهای ۱۸۴۸ و ۱۸۷۳، ۶۹ بستنی ساز چرخشی دیگر به ثبت رسید و در سال ۱۸۵۱ اولین واحد صنعتی تولید بستنی توسط جاكوب فیوزل در بالتیمور راه اندازی شد.
یك سال قبل از پایان قرن، آگوست گالین دستگاه هموژنیزه كننده را اختراع كرد كه به ایجاد بافت نرم و خاص بستنی بسیار كمك كرد.

 

تاریخچه بستنی قیفی,تاریخچه انواع بستنی,دستگاه بستنی ساز

شاید می توان گفت تاریخچه تولید بستنی در ایران به حدود 60 سال پیش برگردد

 

تاریخچه بستنی قیفی
با به وجود آمدن دستگاه های سردكننده مكانیكی، اولین فریزر افقی یك پارچه توسط اچ.اچ میلر ساخته شد كه با آن قطعات كوچك بستنی، جداگانه فریز می شدند، اما اولین بستنی قیفی توسط یك مهاجر ایتالیایی به نام ایتالو مارچیونی در نیویورك تهیه شد و او قالب مخصوص بستنی قیفی خود را در ۱۹۰۳ به ثبت رساند و یك سال بعد به طور اتفاقی در نمایشگاه جهانی سنت لوئیس معرفی شد.

 

در این نمایشگاه، یك تولیدكننده نان شیرین اهل سوریه به نام حموی تعدادی نان شیرین را به شكل مخروط لوله كرد تا همسایه بستنی فروشش بتواند برای توزیع بستنی از آن استفاده كند. این شكل عرضه بستنی تا امروز، یكی از محبوب ترین شیوه ها باقی مانده است. تولید انواع دیگر بستنی از نوع بستنی چوبی، بستنی با رویه میوه و بستنی شكلاتی از سال ۱۹۲۰ آغاز شده است كه در آن زمان، پدیده ای نوظهور بود.

 

تاریخچه بستنی در جهان, تاریخچه بستنی, تاریخچه بستنی در دنیا

تاریخچه تولید بستنی از نوع چوبی، بستنی با رویه میوه و شكلاتی به سال ۱۹۲۰ برمی گردد

 

تاریخچه بستنی در ایران

در امپراتوری ایران، مردم افشره آب انگور را روی مقداری برف در کاسه‌ای می‌ریختند و آن را به عنوان دسر، مخصوصا هنگام گرمی هوا صرف می‌کرده‌اند. برف یا از زیرزمین‌های سردی به نام یخچال، یا از برف باقیمانده روی کوه‌های اطراف پایتخت تابستانه، هگمتانه، برداشت می‌شده است.


شاید می توان گفت تاریخچه تولید بستنی در ایران به حدود 60 سال پیش برگردد، اما در دهه های 30 و 40 بود كه بستنی فروش ها برای خود اسم و رسمی پیدا كردند.
در سالهای اولیه تولید بستنی، شكر و شیر و ثعلب را در استوانه های فلزی كه در بشكه های چوبی قرار داشت، می ریختند و اطراف استوانه های فلزی را با نمك و یخ می پوشاندند. یخ و نمك باعث می شد دما به حدود 20 درجه سانتیگراد زیر صفر برسد. بعد از آن، قطعات یخ بسته اطراف استوانه فلزی را جدا می كردند، آن هم توسط پارو، این كار باعث می شد تا تمام محتویات استوانه سفت شود. با این روش، تهیه بستنی حدود هشت ساعت طول می كشید و حدود 20 كیلو بستنی آماده می شد.

 

تاریخچه ورود دستگاه های بستنی سازی به ایران

اما تاریخچه ورود دستگاه های بستنی سازی به اواخر دهه 40 برمی گردد. آن موقع در كنار بستنی، فالوده هم درست می كردند. فالوده از نشاسته و آب و شكر تهیه می شد. نشاسته را با آب مخلوط می كردند و می پختند، سپس آن را در استوانه ای كه پایین آن مشبك بود، می ریختند، زیر استوانه ها آب صفر درجه و زیر صفر می گذاشتند. با عبور محلول نشاسته از استوانه مشبك و ورود آن در آب صفر درجه، رشته های منجمد درست می شد. این رشته را با شكر مخلوط می كردند و فالوده آماده می شد.


برای تهیه یخ هم از برف یخچال های طبیعی توچال استفاده می كردند. در اواخر دهه 40 كه دستگاه های بستنی ساز وارد كشور شد، شركت سازنده این دستگاه های بستنی ساز به هریك از بستنی فروشی های معروف تهران، یك دستگاه هدیه داد، اما در این میان، یكی از بستنی فروشی های بسیار قدیمی به نام اكبر مشدی كه هنوز هم قدیمی ترها از آن بسیار یاد می كنند، زیر بار استفاده از این دستگاه ها نرفت.

 

تاریخچه بستنی سنتی
نوعی بستنی با نام بستنی سنتی یا ایرانی در ایران رواج دارد که دارای طعم زعفران و رنگ زرد می‌باشد. این بستنی همراه با خلال پسته و تکه‌های بزرگ خامه‌است و طرفداران زیادی دارد. اکبر مشتی یکی از اولین کسانی بوده که در ایران بستنی فروشی داشته است. بستنی اکبر مشتی با نوع خارجی آن بسیار متفاوت بود. ایرانی‌ها استفاده از گلاب و زعفران را بر ثابت کننده‌ها ترجیح می‌دادند.

 

تاریخچه بستنی در ایران, تاریخچه بستنی,تاریخچه بستنی سنتی

کارگاه بستنی سازی اکبرمشتی


پیش از این بستنی‌های سه رنگ در بسیاری از شهرها رواج داشت که رنگ زرد آن زعفرانی، سفید آن وانیلی و رنگ قهوه‌ای دارچینی بود که توسط استاد بستنی ساز این سه رنگ به هم چسبیده و در ظروف یک بار مصرف فروخته می‌شدند.

جالب است بدانید در ژاپن بستنی با طعم های ماهی شور ژاپنی، كاكتوس، هشت پا، سیب زمینی شیرین، زبان گاو، خرچنگ، بادمجان و جلبك هم تهیه می شود.

 

گردآوری: بخش فرهنگ و هنر صبح بخیر

 

منابع:

taamasrar.com

hamshahrionline.ir